آریابازار: نیمه پنهان صادرات فولاد ایران

آریابازار: نیمه پنهان صادرات فولاد ایران : عنوان 
1396/07/26 : تاریخ انتشار
در این گزارش به تشریح وضعیت صادرات ورق گرم ایران و مقایسه آمار رسمی اظهار شده در گمرک ایران با آمار گمرک کشورهای مقصد و بررسی مغایرات پرداخته شده است. صادرات ورق فولاد گرم ایران به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از سندیکا، در سال 2016 میلادی [1] ، بر اساس داده‌های تجاری [2] دوازده کشور (ایتالیا، امارات متحده عربی، اسپانیا، هند، عمان، پرتغال، لهستان، الجزایر، بلژیک، اردن، انگلستان و آلمان)، ایران در مجموع 484 هزار تن ورق فولاد گرم (با کد تعرفه 720839 و ضخامت کمتر از 3 میلیمتر [3] ) به ارزش 160 میلیون دلار و میانگین بهای واحد 331 دلار در تن به این کشورها صادر کرد. در این سال ایتالیا با 282 هزار تن واردات از ایران (به ارزش 88 میلیون دلار) و سهم 58 درصد از کل این دوازده کشور، اولین وارد کننده این نوع ورق از ایران بود. پس از ایتالیا، امارات متحده عربی و اسپانیا هر یک با 57 هزار تن واردات و به ارزش 20 میلیون دلار قرار دارند. (نمودارهای یک و دو). در سال 2016 میلادی بر اساس داده‌­‌های گمرک­‌های کشورهای وارد کننده، بالاترین بهای وارداتی ورق فولاد گرم (با کد تعرفه 720839) از ایران مربوط به عمان با میانگین بهای واحد 432 دلار در تن و کمترین بهای وارداتی مربوط به لهستان با میانگین بهای واحد 301 دلار در تن است. به جز کشورهای اسپانیا و بلژیک، بهای وارداتی دیگر کشورهای اروپایی (شامل لهستان، انگلستان، پرتغال، ایتالیا و آلمان) از ایران زیر میانگین بهای وارداتی دوازده کشور از جهان به میزان 331 دلار در تن است (نمودار سه). در بین دوازده کشور فوق‌­الذکر، میزان تفاوت بین بالاترین تا پایین‌­ترین بهای واحد وارداتی ورق فولاد گرم (با کد تعرفه 720839) از ایران 131 دلار در تن است که بالا می­‌باشد. اگر بهای تجاری وارداتی شامل حمل و بیمه (سیف) گردد، بهای صادرات به اروپا (نظر به بهای حمل بالاتر) باید بیش از کشورهای همسایه ایران باشد، اما آن چه در عمل به وقوع پیوسته این است که بهای کشورهای با مقاصد نزدیک‌­تر نظیر عمان، امارات متحده عربی و هند بالاتر از کشورهای اروپایی به استثنای بلژیک و اسپانیا می‌باشد.ا ختلاف بهای وارداتی بین کشورهای اروپایی نیز قابل ملاحظه است. به عنوان مثال میانگین بهای وارداتی کشورهای اسپانیا و ایتالیا که هر دو در جنوب اروپا واقع هستند، به ترتیب 354 و 312 دلار در تن است. در سال 1395 آمار گمرک ایران شامل صادرات ورق فولاد گرم (با کد تعرفه 720839) به کشورهای اروپایی و امارات متحده عربی نمی‌باشد و در نتیجه صادرات این نوع ورق بایستی با دیگر کد(های) تعرفه انجام شده باشد. در این سال بر اساس آمار گمرک ایران تحت عنوان کد تعرفه 720825 [4] 385 هزار تن ورق فولاد گرم به ارزش 215 میلیون دلار به ایتالیا با میانگین بهای واحد 558 دلار در تن صادر شده است. در سال 1395، صادرات ورق فولاد گرم به امارات متحده عربی تحت همین کد تعرفه 336 هزار تن به ارزش 180 میلیون دلار و میانگین بهای واحد 535 دلار در تن گزارش گردیده است. [5] در سال 2016 میلادی، مغایرت‌­‌های ارزشی بزرگی بین میانگین بهای واحد اظهاری گمرک ایران و گمرک کشورهای ایتالیا و امارات متحده عربی و همچنین سایر کشورها وجود دارد. میانگین بهای واحد صادراتی گمرک ایران برای کشور ایتالیا 558 دلار در تن و از سوی دیگر میانگین بهای واحد وارداتی گمرک ایتالیا 312 دلار در تن می­‌باشد. در مورد کشور امارات متحده عربی هم وضعیت مشابهی با میانگین بهای واحد وارداتی 353 دلار در برابر بهای صادراتی گمرک ایران به میزان 535 دلار وجو دارد.هر چند که داده‌های گمرک ایران مربوط به سال 1395 و داده‌های گمرک­‌های دو کشور ایتالیا و امارات متحده عربی مربوط به سال 2016 میلادی (11 دی ماه 1394 تا 11 دی ماه 1395) می­باشد و میانگین قیمت‌های جهانی در این دو دوره یکسان نیست، اما این سطح از مغایرت قابل قبول نیست. صادرات جهانی ورق فولاد گرم ایران و مغایرت‌های ارزش صادراتی جهت تبیین بهتر ابعاد و جوانب موضوع، مغایرت بین میانگین بهای صادراتی گمرک ایران و میانگین بهای وارداتی گمرک­‌های کشورهای مقصد فولاد صادراتی ایران، قیمت‌های وارداتی دو کشور اصلی وارد کننده ورق فولاد گرم از ایران و همچنین قیمت‌های وارداتی و صادراتی جهانی در سال 2016 میلادی، بررسی می­‌شود. در این سال ایران دومین تامین­ کننده ورق فولاد گرم کشور ایتالیا به میزان 287 هزار تن، پس از کشور روسیه به میزان 487 هزار تن بود، اما از نظر ارزش چهارمین کشور پس از روسیه، آلمان و کره جنوبی به شمار می­‌رفت (نمودارهای چهار و پنج). در این سال با وجود این که میانگین بهای واحد وارداتی ایتالیا از کشورهای هند، اسلواکی، آلمان و ترکیه بالای 400 دلار و میانگین بهای وارداتی کل 366 دلار بود، مقدار آن برای واردات از ایران 312 دلار در تن است که پایین­‌ترین مقدار در بین ده کشور مهم تامین­ کننده ورق فولاد گرم ایتالیا می‌باشد (نمودار شش). در سال 2016 میلادی، پس از عربستان سعودی با صادرات 167 هزار تن ورق فولاد گرم به امارات متحده عربی، ایران دومین صادرکننده این کالا با صادرات 57 هزار تن به شمار می‌­رفت (نمودارهای هفت و هشت). میانگین بهای ورق فولاد گرم وارداتی این کشور از ایران بطور کلی پایین­ است و با میانگین ارزش 353 دلار در تن، به مراتب کمتر از کشورهای هند، کره جنوبی، چین و عربستان سعودی با میانگین ارزش به ترتیب 504، 442، 436 و 425 دلار در تن و همچنین کل واردات جهانی به میزان413 دلار در تن می‌باشد (نمودار نه). کشورهای کره­‌جنوبی، ایتالیا و ترکیه با میزان واردات هر یک بین 2.1 تا 2.3 میلیون تن در سال 2016 میلادی، بزرگترین واردکنندگان جهانی ورق فولاد گرم در سطح جهان محسوب می­‌شوند که در مجموع یک-سوم از واردات جهانی این کالا را بر عهده دارند (نمودارهای ده و یازده). میانگین بهای واحد جهانی واردات ورق فولاد گرم 400 دلار در تن می­‌باشد که در باز­ه­ای بین 358 تا 497 دلار در تن تغییر می‌­کند (نمودار دوازده). با توجه به میانگین بهای واحد جهانی واردات ورق فولاد گرم ، ملاحظه می­‌شود که بهای واردات از ایران به میزان 331 دلار در تن، به میزان قابل توجهی پایین­‌تر از قیمت‌های جهانی است. درسال 2016 میلادی کشورهای ژاپن و روسیه با صادرات به ترتیب 7.5 و4میلیون تن ورق فولاد گرم با مجموع 56 درصد از کل، بزرگ­ترین صادرکنندگان جهانی این کالا بودند (نمودارهای سیزده و چهارده). در این سال میانگین بهای واحد صادراتی جهانی ورق فولاد گرم 365 دلار در تن است که در مقایسه با میانگین بهای وارداتی جهانی به میزان 397 دلار در تن، این اختلاف بایستی مربوط به قیمت‌های فوب (تحویل مرز خروجی) صادراتی و سیف (شامل هزینه­‌های حمل و بیمه) وارداتی باشد (نمودار پانزده). در سال 2016 میلادی، به صورت میانگین بهای واحد ورق فولاد گرم صادراتی ایران 17 درصد پایین­‌تر از بهای جهانی و در بازارهای صادراتی کشورهای اسپانیا، ایتالیا و امارات متحده عربی به ترتیب 19، 17 و 15 درصد کمتر از بهای صادراتی دیگر کشورها است (نمودار شانزده). بررسی موردی صادرات ورق فولاد گرم به کشورهای ایتالیا، اسپانیا و امارات متحده عربی در سال­‌های 2016 میلادی و 1395 شمسی نظر به عدم وجود دقت بالا در خصوص مقایسه داده‌های صادراتی بین سال­‌های 2016 میلادی و 1395 شمسی، صادرات اقلام ورق فولاد گرم ایران به کشورهای ایتالیا، اسپانیا و امارات متحده عربی بر اساس داده‌های ماهانه گمرک ایران معادل سال میلادی 2016 میلادی (بهمن 1394 تا دی ماه 1395) و همچنین داده‌های ماهانه گمرک ایتالیا معادل سال1395 شمسی بررسی می­‌شود.